Alzheim Alzheimer hastalarının otomobil kullanmaları
hastalav Güvenli
sürüş için dikkat, konsantrasyon, kuralları takip etme becerisi
ile hızlı ve uygun kararlar verebilmek gerekir. Alzheimer
hastalığı veya demans oluşmuş diğer hastalar da, bu beceriler
zamanla azalacağından sürüş konusunda sorunlar oluşmaya
başlar.
Fakat
hastanız otomobil
kullanmaya devam etmek isteyebilir. Hatta bir sorun olduğunu bile
farkında olmayabilir. Otomobil kullanmayı seven bir hastanız
varsa, bakıcı ve aile üyelerinin onun ‘’araç sürüşünü
durdurma kararı’’ aldığınızı açıklamanız oldukça
zordur.
Demansı
olan bir kişinin araç kullanmamayı bağımsızlık kaybı olarak
algılaması ve araç kullanmamaya karar vermesiyle, bazı
yeteneklerinin değişmekte ve azalmakta olduğunu fark etmesi
demansı olan kişide depresyona neden olabileceği her zaman akılda
bulunmalıdır.
Hastanızın
güvenliği için uygulamanız gereken stratejiler:
Bakıcı
olarak, kişiyle onun araç sürüşünü durdurması hakkında
konuşmanız gerekir. Bunu özenli bir şekilde yapın. Kişinin bu
yeni aşamaya ulaştığını kabul etmesiyle ne kadar mutsuz
olabileceğini değerlendirin.
Otomobil
kullanmasının artık
onun için sakıncalı olduğunu açıklarken, mümkünse
doktorunuzun da yanınızda bulunmasına ve bu durumu onayladığını
göstermesi iyi olur.
Sürücü
olarak kendisinin ve diğerlerinin
güvenliği hakkında konuşun.
Kişinin
sorumluluk duygusuna itiraz etmeyin.
Kişinin
bu değişiklik hakkındaki hislerinin farkında olun.
Hastanız
Alzheimer hastalığının başında ise otomobil kullanmayı en kısa
sürede bırakacağına dair bir sürüş sözleşmesi imzalatın.
Sözleşme, gereğince sürüşü durdurması için ona kısa bir
süre verin.
Otomobil
kullanmaması için alternatifler bulun.
Hafif
demans hastalar araba kullanıyor
olsalar bile, diğer ulaşım seçeneklerine geçmelerinin onlar için
çok daha iyi bir seçim olduğunu anlatın.
Evin
eksiklerini ve hastanızın
ilaçlarını eksiksiz olarak tamamlayın. Böylece dışarı çıkmayı
düşünmesini azaltabilirsiniz.
Gerekli
randevu ve ziyaretlere giderken başka bir aile üyesinin arabayı
kullanmasını sağlayın.
Evlere
servis uygulaması olan
marketlerden alış veriş yapmaya gayret etmesini hatırlatın.
Yakınınızda
bulunan bir taksi şirketi ile ulaşım konusunda size yardımcı
olması için bir sözleşme yapın.
Arabayı
siz kullansanız bile demans hastalarıyla seyahat ederken sohbet
etmeye, müzik çalmaya gayret ederek, dikkatini dağıtın.
Otomobil
kullanmayı ne
zaman bırakmalı
Hafıza
kaybı olan bir kişi bazen güvenli bir şekilde araç sürebilir.
Ancak, yolda bir sürprizle karşılaştığında hızlı bir şekilde
tepki veremediğinden başkalarına zarar verebilir. Kişinin tepki
süresi yavaşlarsa, kişinin araç sürmesini engellemeniz gerekir.
Kişi,
gündüz yerel sokaklarda kısa mesafelerde rahat araç
yönetebilirler , ancak gece veya otoyolda aracını güvenli bir
şekilde kullanamayabilir. Bu durumda, kişinin şoförlük yapacağı
süreleri ve yerleri sınırlayın.
Hafif
demansı olan insanlar,
aynı yaştaki demansız insanlara göre güvenli olmayan bir sürüş
riski altındadır. Amerikan Nöroloji Akademisi, demans
hastalarının araba kullanmayı bırakmalarını şiddetle tavsiye
eder.
Demans
hastaları bazen araba
kullanmak istemediklerine karar verebilirler, çünkü güvenlik
konusunda endişeleri vardır. Diğer bir kısmı ise sürüşü
durdurmakta isteksiz olabilir veya araç kullanmada ki
becerilerindeki düşüşün farkında olmayabilirler.
Bağımsız
sürüşün kaybedilmesi, üzücü olabilir. Kişinin güvenliğini
ve başkalarının güvenliğini sağlarken, kişinin duygularını
onaylamak ve bağımsızlığını korumak önemlidir.
Bazı
insanlar kolayca araba kullanmaktan vazgeçer, ancak diğerleri için
bu geçiş çok zor olabilir. Alzheimer'ın bir parçası olan bellek
ve içgörü sorunları nedeniyle, kişinin size kızması için
hazırlıklı olun.
Alzheimer
hastaları için
güvenli olmayan sürüş belirtileri:
Tanıdık
yerlere giderken kaybolmak.
Uygun şeritte kalamamak.
Fren ve gaz
pedallarının karıştırılması.
Trafik işaretlerine uymamak.
Yavaş veya
zayıf kararlar vermek.
Sürüş esnasında kaldırıma vurmak.
Çok yavaş sürüş veya gereksiz yerde hızlanma.
Araç kullanımı sırasında
sinirlenmek veya şaşırmak.
Sık sık trafik kazalarına karışmak.
Uygun
olmayan yerlere park etmek.
Tanıdık yerlerin nasıl bulunacağını
unutmak.
Trafikte yavaş veya zayıf kararlar almak.
Uygun olmayan bir hızda sürüş.
Sürüş sırasında sinirlenmek veya şaşırmak.
Kavşaklarda hata yapmak.
Yolculuk sırasında
gideceğiniz varış yerini unutmak.
Alzheimer'lı
bir kişinin hala araba kullanmaya yetkin olup olmadığını
öğrenmek için, günün farklı saatlerinde, farklı trafik
türlerinde ve değişik yol ve hava koşullarında araç sürüşünü
izleyin. Sürücü ile aynı araçta sürüş yapmak mümkün
değilse, başka bir araçta takip edin.
En
erken aşamalarda, hafif demansı olan Alzheimer hastalığı olan
bir kişi araba kullanmak gibi karmaşık görevlerde zorlanmaya
başlayabilir.
Her
ne kadar aile ve bakıcılar
güvensiz sürüş belirtilerini izleyebilse de bir meslek terapisti
tarafından kapsamlı bir sürüş değerlendirmesi yapmak en iyi
karar olacaktır. Hafif
demansı olan birey
güvensiz sürüş belirtileri göstermemişse ve sürmeye devam
etmek istiyorsa profesyonel bir kişi, hastanızın araç
kullanmasını ne zaman ve nasıl azaltacağını veya
durdurabileceğini daha iyi değerlendirebilir.
Zor
geçişler için stratejiler
Demansla
yaşayan kişi araba kullanmaktan vazgeçmek istemiyorsa, şu son
çare koruyucu stratejileri göz önünde bulundurun.
Endişelerinizi
kişiyle konuşmayı deneyin. Konuşma düzgün gitmezse, kendini
suçlama. Hastalık hoşgörü ve yargıyı bozabilir bu da
insanların sürüşlerinin artık güvenli olmadığını
anlamalarını zorlaştıran bir nedendir.
Anahtar
erişimini kontrol edin.
Anahtarları
görüşünün dışında tutmaya çalışın.
Demans
hasta kişi bir anahtar bulundurmak isterse, aracı çalıştırmayacak
anahtarlar sunun.
Aracı
devre dışı bırakın. Aracın çalışmasını önlemek için bir
akü kablosunu çıkartın veya bir tamirciden araç çalıştırılmadan
önce devreye giren bir "durdurma düğmesi" takmasını
isteyin.
Çok
zorlanıyorsanız, aracı
satmayı düşünebilirsiniz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder