Alzheimer
hastalarında ishal sorunları
Yaşlıları
ve Alzheimer hastalığı olanları daha çok etkileyen ishal veya
diğer bir deyişle diyare , kişinin gün içerisinde üç veya
daha fazla biçimlendirilmemiş veya sulu dışkı çıkartmasıdır.
İshal,
yaşlılarda felaket sonuçlara yol açabilen yaygın bir sorundur.
İshale neden olabilen hastalıklar ile ilgili ölümler, yaşlı
yetişkinlerde ve bakım evlerinde yaşayanlarda sık olarak
görülür. Her ne kadar ishal kaynaklı dehidrasyon vakaları
gastrointestinal enfeksiyonlardan kaynaklansa da başka nedenlere de
bağlı olabilir.
Yaşlı
ve demans sorunları olan hastalarla ilgilenen kişiler olası ishal
varlığına karşı daima dikkatli olmalıdır. Alzheimerli
hastalarda durum daha önemlidir. Hasta ishal olduğunu bile farkında
olmayabilir. Yaşlılar gençlere göre daha az besin rezervine sahip
olduklarından daha şiddetli olarak seyredip hastayı zor durumda
bırakır. Ayrıca yaşlılarda bilindiği gibi bağırsaktan
gıdaların emilimi daha güç olduğu için klinik bulgular daha
şiddetlidir.
Sürekli
diyare sadece dehidratasyona neden olmasının yanı sıra, irritabl
barsak sendromuna da yol açabilir. Bu durum, kalın bağırsakları
gaz ve mukoza ile dolduran bir rahatsızlıktır. Bu hastalığın
vücuttan çok fazla su alması yaşlılarda sonu ölümle biten
hastalıklar arasında en üst sıralar da yer alır.
Acil
sağlık yardımı
almanız gereken konular
İshalle
birlikte 38.5 üstündeki ateş
Dışkıda
kan. İlk önce herhangi bir kesik veya tahriş olup olmadığını
görmek için anüs ve kalçalarını kontrol edin. Ancak çok fazla
kan varsa veya dışkı siyah, koyu renkli veya kızılcıksa doktora
gidin.
Karın
ağrısı veya şişmesi.
Kan
veya siyah, kahve benzeri granüllerin kusulması.
24
saat içinde pek çok kere kusma.
İdrarın
miktarının az ve koyu renkli olması, kuru dil, batık gözler,
kafa karışıklığı, güçsüzlük, hızlı kalp atışı gibi
dehidrasyon (susuz kalma ) belirtileri göstermesi.
Sevdikleriniz,
herzamankinden daha kolay dikkati dağılmış
ve unutkandır, daha az enerjiye sahiptir, orada olmayan şeyleri
görür, kişilik ve davranışta ani değişiklikler geçirir, fazla
duygusaldır veya konuşması düzenli değildir.
Bunları
hissederseniz doktorunuza danışın
24
saatlik bir süre içinde altıdan
fazla biçimlendirilmemiş veya sulu dışkı.
Yağlı,
soluk, kötü kokulu dışkı.
Kabızlık
ardından ishal.
Bir
haftadan uzun süren ishal
Düzenli
yemek yese bile yavaş kilo kaybı
Uzun
süre bulantı, kusma veya
karın ağrısı
İki günden
fazla süren düşük ateş 37.5 – 38 derece
İshal Nedenleri
Yaşlılarda
en yaygın ishal nedenlerinden bazıları şunlardır:
Bakteri
veya virüs:
Ciddi enfeksiyonlar da kusmada bulunur.
İlaç
Tedavisi: Bazı ilaçlar
gastrointestinal yoldan rahatsız olabilir ve ishale yol açabilir.
Diğerleri, gastro intestinal kanalınıza enfeksiyon bulaştırma
ihtimalini arttırır. Antibiyotikler bağırsaklarınızdaki doğal
bakteri dengesini bozabilecek iyi ve kötü bakterileri yok eder.
İshale neden olan diğer ilaçlar kanser ilaçları ve magnezyumlu
antasitlerdir.
İrritabl
bağırsak sendromu : Birisinin
krampları olan ishali varsa ve bunun net bir sebebi yoksa teşhisi
irritabl bağırsak sendromu olabilir. Bazı yiyecekler, egzersiz
eksikliği veya yüksek miktarda stres durumunu daha da
kötüleştirebilir.
Laktoz
intoleransı : Laktoz, sütte
ve diğer süt ürünlerinde bulunan bir şekerdir. Laktozu
sindirmekte zorlanan kişiler, süt ürünlerini yedikten sonra ishal
olurlar. Laktoz intoleransı yaşla birlikte artabilir çünkü
çocukluktan sonra laktoz düşüşünü sindirmeye yardımcı olan
enzim seviyeleri yeterlidir.
Fruktozlu
gıda alınması : Fruktoz
meyvelerde ve balda doğal olarak bulunan bir şekerdir. Bazen bazı
içeceklere tatlandırıcı olarak eklenir. Fruktozu sindirmekte
zorlanan insanlarda ishale yol açabilir.
Yapay
tatlandırıcılar : Sorbitol
ve mannitol bazı ı kişilerde ishale neden olabilir.
Karın
ameliyatı: Göbek bölgesinde,
özellikle bağırsaklarda veya safra kesesinde yapılan cerrahi
girişimler buna neden olabilir.
İnflamatuar
barsak hastalığı : Vücudun
bağırsaklara saldırması ve tahriş etmesi durumunda gerçekleşir.
Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı, bu hastalığın iki türüdür.
Malabsorpsiyon
sendromları:
Vücudunuz bağırsaklarınızdan yeterli miktarda besin almadığında
oluşur. Laktoz intoleransı ve çölyak hastalığı örneklerdir.
Evde
İshal Bakımı Nasıl
Yapılır
Sevdiğiniz
birinin ishali varsa, içmeleri için bolca sıvı verin. Yeterince
sıvı alamıyorsa , hatta hastanız kendisini susuz hissetmese bile
gün içerisinde kafeinsiz spor içecekleri, meyve suyu veya soda
verin. Kahve, alkollü içecekler ile kafein vermeyin.
Hastanız
su içtiğinde istifra ediyorsa, her 15 dakikada bir veya iki çorba
kaşığı gibi küçük miktarlarda su verebilirsiniz.
Az
su alınmasının uzun
sürmesi halinde bir doktora başvurun. Sevdiğiniz birinin damar
içerisine verilen sıvıya ihtiyacı olabilir.
Onlara
düşük lifli, tuzlu kraker, kızarmış ekmek, yumurta, tavuk,
yoğurt veya pirinç gibi sindirimi kolay yiyecekler sunun. Tansiyon
sorunu yoksa tuzlu gıdaları tercih edebilirsiniz. İshal su
kaybının yanı sıra vücuttan tuz kaybına da yol açar.
İshal,
vücudun bir bakteri veya virüs enfeksiyonundan nasıl
kurtulacağıdır. Bunu durdurmak için ilaç vermesseniz enfeksiyon
vücutta daha uzun süre kalır ve daha fazla ağrıya neden olur.
İlaçları
doktor tavsiyesi ile kullanın.Tek başınıza kullanacağınız
ilaçlar veya ağrı kesiciler esas nedenin saklanmasına neden
olabildiğinden doktorunuz teşhis koymakta zorlanır.
İshal
Nasıl Önlenir?
Sevdiklerinizi
ishalden korumak için birkaç şey yapabilirsiniz. Yiyeceklerini
iyice yıkayın ve pişirin. Etleri iyi pişmiş şekilde servis
edin. Temiz mutfak eşyaları kullanın ve hazırladığınız ve
pişirdiğiniz yüzeyleri yıkayın.
Sevdiğiniz
birinin, özellikle banyoyu kullandıktan sonra ve yemeden önce
ellerini sık sık su ve sabunla yıkadığından emin olun.
Baharatlı,
yoğun baharatlı veya yağlı yiyeceklerden uzak durun. Bol miktarda
sıvı ve lif aldıklarından emin olun.
Bazı
takviyeler veya reçetesiz satılan ilaçlar diyare neden olabilir.
Kullanmayı planladığınız herhangi bir şey hakkında
doktorunuzla konuşun.
Kendinizi
Nasıl Korursunuz?
Bakteriler
ve virüsler çoğu ishal
vakasına neden olduğundan,ishal olan bir hastaya bakıyorsanız
kendinizide korumanız gereklidir. Ellerinizi sık sık, özellikle
yemek pişirmeden ve yemek yemeden önce ve hasta olanların yanında
olduktan sonra sabun ve suyla yıkayın. Sevdiklerinize tuvalette
yardım ederken lastik eldivenler giyin. Hastanız banyodan veya
tuvaletten çıktıktan sonra ortamı temizleyin ve her sefer
dezenfekte edin.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder