Alzheimer
hastalarında
kabızlık sorunları
Normalde,
insanlar oldukça düzenli aralıklarla
bağırsak hareketlerine sahiptir ve dışkı fazla gerginlik veya
rahatsızlık duymadan kolayca vücuttan geçer.
Bağırsak
hareketlerinin normal sıklığı kişiden kişiye değişmekle
birlikte, sağlıklı yetişkinlerin yaklaşık % 95'i günde üç
kez ile haftada üç kez arasında değişen bir yapıya sahiptir.
Geç
evre Alzheimer'lı
insanlar yeme ve yutma sorunları veya yetersiz beslenme, yaşlılıkta
bağırsak hareketlerinin azalması nedeniyle bağırsak
fonksiyonlarında da değişiklikler yaşayabilirler.
65
yaş üstü kişilerin yarısında kabızlık zaten önemli bir
sorundur.
Hasta
aynı zamanda Alzheimer
hastası ise bu problem daha ciddi bir konu olarak karşımıza
çıkar.
Kabızlıkta,
bağırsak hareketleri beklenenden daha az gerçekleşir veya dışkı
sert ve kuru olduğundan bağırsak içerisinden geçmesi zordur.
Çoğu zaman kabızlık bir hastalık veya sindirim bozukluğu ile
ilgili değildir. Sorun diyet, yaşam tarzı, ilaçlar ya da dışkıyı
sertleştiren ya da dışkının rahatça geçme kabiliyetine
müdahale eden başka bir faktörden kaynaklanır.
Yetişkinlerde
Kronik Fonksiyonel Kabızlığın Tanımlanmasında Roma II
Kriterleri
(Thompson
WG, Longstreth GF, Drossman DA, Heaton KW, Irvine )
Hastanızda
son 12 hafta boyunca aşağıdakilerden iki veya daha fazlası
bulunuyorsa kabızlık sorunu olduğu kabul edilir:
Dışkılamaların
yüzde 25'inden fazlasında zorlanma.
Defekasyonların
yüzde 25'inden fazlasında topaklı veya sert dışkı.
Dışkılamaların
yüzde 25'inden fazlasında eksik tahliye hissi.
Dışkılamaların
yüzde 25'inden fazlasında anorektal tıkanma veya blokaj hissi.
Dışkılamaların
yüzde 25'inden fazlasını kolaylaştırmak için manevralar
(lavman, pelvik taban desteği)
Alzheimer’li
hastanız da
kabızlıkla birlikte şu sorunlar varsa derhal acil servise götürün
38
derece ve üstü ateş.
Dışkıyı
engelleyen bir oluşum varmış gibi hissediyorsa.
Üç
gün veya daha fazla tuvalete çıkmadıysa.
Kabızlığına
kuvvetli karın ağrısı eşlik ediyorsa veya özellikle yemek
yedikten sonra oluşan karın ağrısı.
Şişkin
karın.
Dışkıda
kan görülmesi veya siyah zift gibi dışkı çıkartılması.
Kabızlıkla
birlikte kusma varsa.
Doktorunuzu
aramanız gereken
durumlar
Kabızlık
yeniyse.
Gün
geçtikçe artıyorsa.
Karın
ağrısıyle birlikte huzursuzluk hissi.
10
kilodan fazla kaybediyor.
Kabızlık
problemi gün geçtikçe artması halinde.
Hastanız
kolayca yoruluyor veya normalden daha fazla uyku hali varsa.
48
saatten uzun süren düşük ateş.
Sürekli
olarak lavman uygulması
gibi yardım gerekiyorsa.
Dışkı
yumuşatıcılar ve müshil türü ilaçların kullanılmasıyla
bile dışkı zor çıkıyorsa.
Bilinmesi
gereken diğer
konular
Kabızlık
, yaşlanmanın veya başka bir hastalığı tedavisi sırasında
oluşabilir. Bu duruma neden olabilen ilaçların başlıcaları,
ağrı kesiciler, kalsiyum takviyesi ve ishal sırasında
kullanılabilen preperatlardır.
Rektum
ve anüs duvarları
sertleştikçe, dışkıyı dışlayan kasların yaşa bağlı
zayıflaması kabızlığa neden olabilir.
Tiroid
hastalıkları, diyabet
veya sinir sistemi ile ilgili bir problemlerden dolayı kabızlık
oluşabilir.
Bağırsak
tıkanması, bağırsak düğümlenmesi, hemoroid dışkının
dışarı çıkmasını ve bağırsak pasajı içerisinden geçmesini
engelleyen bariyerlerdir.
Kabızlığı
önlemek için bazı ipuçları
Yüksek
lifli bir diyetin sağlanması
(bol miktarda sebze, meyve ve kepekli tahıllar dahil)
Günde
en az altı ile sekiz
bardak su içmek.
Fiziksel
aktivitelerin teşvik edilmesi.
Sürekli
oturmak iştah kaybına neden olabilir.
Kişi
tuvalete gittiğinde izini sürün çünkü demanslı insanlar
tuvalete gittiklerini ve dışkı çıkatmak ihtiyacını
unutabilirler.
Bilinmesi
gereken diğer
konular
Devam
eden ve çözülmeyen kabızlık
ciddi sorunlara yol açabilir ve beyinsel karışıklığın
artmasına neden olur.
Bu
sorun yaşlı erişkinlerde yaygın bir şikayettir.
Kabızlık
normal yaşlanmanın fizyolojik bir sonucu olarak kabul edilmese de,
kabızlık Alzheimer hastalığı olan insanlar arasında sıkça
görülen bir sorundur.
Alzheimer'lı
bir kişi kabız olduğunda, ruh halini ve davranışını önemli
derecede etkiler.
Bazı
durumlarda, kabızlık belirtileri daha ciddi bir sorunun işaretidir.
Hastanızın bağırsaklarını tıkayan tümör gibi bir oluşumda
kabızlığa neden olabilir. Anlaşılacağı gibi bazı koşullar
da kabızlık genellikle tek belirti değildir.
Dışkının
rahat çıkamaması kusmaya neden olabilir ve dışkı etkisi olan
bir kişiye acil müdahale edilmesi gerektirebilir.
Birçok
insan Alzheimer ve diğer
demansların son aşamalarında mesane ve barsak kontrolü kaybı
yaşayabilir.
Fonksiyonel
kabızlık veya diğer
ismiyle kronik kabızlık, tıbbi bir durum ya da kabızlık içeren
bir yan etki profiline sahip bir ilaç gibi ikincil bir neden
olmadığında oluşan kabızlık şeklidir.
Kronik
kabızlığın yönetimi,
bağırsak hareketlerinin doğasını kaydetmek için bir dışkı
günlüğü tutmayı, bağırsak eğitimi konusunda danışmanlık
yapmayı, sıvı ve diyet lifi alımını arttırmayı ve fiziksel
aktiviteyi arttırmayı içerir.
Kabızlık
tedavisi için çeşitli reçetesiz satılan reçeteli müshiller
bulunmaktadır. Lif ve müshiller dışkı sıklığını artırır
ve kabızlık semptomlarını iyileşmesine yardımcı olur fakat
bunların uzun süre kullanılmasıda başka problemlere yol açar.
Bu nedenle bu tür ilaçları kullanmadan önce doktorunuza
danışmanızda fayda vardır.
Hastanınıza
sorulacak en önemli sorular
Herhangi
bir ateşiniz var mı?
İstemeyen
kilo kaybınız oldu mu?
Dışkınıda
kan gördünüz mü?
Her
hangi bir kitle hissettiniz mi?
Karın
ağrınız var mı?
Kusuyor
musun ?
Ailenizde
kolon kanseri veya enflamatuar barsak hastalığı
öyküsü var mı?
Son
bulgular ne zaman başladı?
Anormal
laboratuar kan çalışması
sonuçları (örneğin, anemi veya demir eksikliği) sorununuz varmı?
Haftada
üçten az dışkılama
kabızlık olarak kabul edilir.
Bakmakta
olduğunuz hastanızda
kabızlık sorunları varsa doktorunuzu bu konuda bilgilendirin.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder