Alzheimer hastalarının sevdikleri aktiviteler
Sevdiklerinizin
Alzheimer hastalığının
hangi evresindeyse ilgi duyduğu aktiviteye göre eşleşme
sağlanmalıdır.
Örneğin,
bir kişiden kabiliyetinin çok ötesinde şeyler yapmasını
beklemek hastanızı üzdüğü gibi, moralinin bozulmasına neden
olacaktır.
Alzheimer
hastaları için
eşleştirme aktiviteleri hastalığın evresi, fiziksel ve bilişsel
işlevlerin yanı sıra hastanın isteklerine ve bakış açısına
göre değerlendirilmelidir.
Bu
nedenle, hangi etkinliklerin deneneceğini
düşünmeden önce, bireyin yeteneklerinin ve sınırlamalarının
ne olduğunu bilmek çok yararlı olacaktır. Bir başka önemli
özellik, bazı bilişsel veya fiziksel sınırlılıkları olan bir
kişinin hala haysiyet, saygı, sevgi, şefkat, özen ve duyarlılık
beklediğinin bilinmesi önemlidir.
Demans
bir hastalık değildir.
Yaşlanma ile ilgili bilişsel işlevlerde düşmedir. Demans, bir
dizi koşuldan kaynaklanabilir, bunlardan en yaygın olanı Alzheimer
hastalığıdır. Alzheimer, hafıza, sözlü işlem ve motor
beceriler / koordinasyon gibi beyin fonksiyonlarının bazı
yönlerini etkiler. Bilişsel gerileme yaşayan bir kişi bu
işlevlerin çoğunu sağlam bir şekilde tutabilir, ancak bunların
azaldığından dolayıda üzüntü içerisindedir.
"Demans
hastası olan
biriyle yaşıyorsanız, daima bilmeniz gereken sevdiğinizin demans
hastası olduğudur. ‘’
Demansın
ciddiyetine bağlı olarak, bazı beyin fonksiyonları ciddi şekilde
tehlikeye girebilir, hatta olmayabilir. Alzheimer hastalığı olan
bir kişinin hala sosyal etkinliklere katılma sıcaklık, sevgi,
sağlık ve huzur, sevgi ve mutluluğa belki de herkesden daha çok
ihtiyacı vardır.
Böyle
bir birey için aktiviteler daha sonra tamamen sağlıklı
insanların etkinlikleriyle örtüşebilir. Başka bir deyişle,
demans hastalarına saygı duyulmalı ve diğer insanlarla aynı
saygı gösterilmelidir. Başkalarından daha az değerliymiş gibi,
koruyucu veya küçümseyici bir şekilde ilgi olmamalıdırlar.
Demans
ilerledikçe, yaşlı yetişkinler daha az yeteneklidir. Sosyal
içerikli konulara ve diğer aktivitelere katılmaları onlara bir
yük gibi gelebilir. Günlük işlere ve etkinliklere katılmalarına
yardımcı olmak, hastanızın ruh halinin düzelmesine yardımcı
olup yaşam kalitesini artırır. Sevdiğiniz faaliyetlere katıldıkça
ajitasyon, tekrarlanan sorular ve öfkenin yanı sıra genel
hastalığı ile ilgili davranışlarının da azalttığını
göreceksiniz.
Alzheimer
hastalarına
bakıcıların sağlayabileceği etkinlikler
Basit
tarifli yemekleri birlikte pişirin.
Ev
içerisinde fazla yorulmadan temizlik yapmasına
olanak verin.
Örme
ve seramik boyama gibi el sanatları
yapması için gerekli malzemeyi evde bulunması, o anda o
aktivitiyle ilgilenmese bile her an için onu başarabileceğini
bilmesi yeterli olur.
Kullanıcının
zevk aldığı kitapları okumasını destekleyin veya sevdiği bir
kitabı ona yavaş yavaş okuyun.
Ev
veya iş yerindeki eşyaları hastanızla birlikte ve onun istediği
gibi düzenlenmesine olanak verin.
Bulmaca
çözmekten hoşlanıyorsa, sudoku tipi bulmacaları tercih edilmesi
daha iyidir.
Hastanıza
eski fotoğraflarını gösterip bunlar hakkında yorum yapmasına
olanak verin.
Fiziksel
ve bilişsel sağlığa yönelik etkinlikleri araştırın.
Alzheimer'lı
insanlar için olan aktiviteler, tıpkı tamamen sağlıklı insanlar
için olduğu gibi, onların beğenileri ve hoşlandıkları
aktiviteleri, ilgi düzeyleriyle, tutkularıyla uyumlu olmalıdır.
Meditasyon
zihni aramaya ve vücudu rahatlatmaya yardımcı
olabilir. Çok basit bir meditasyon şekli, gözleri kapalıyken
sessizce oturarak yaklaşık on dakika boyunca nefesinin rahatça
solunmasını sağlayın ve bunu izleyin. Bazı araştırmalar
meditasyonun stresi azaltmak için iyi bir alternatif olabileceğini
gösteriyor.
Yoga,
evde yapılabilecek ve
düşük etkili olan yumuşak bir egzersiz şeklidir. Ayrıca,
sandalyede oturarak ya da denge ile ilgili herhangi bir sorunu olan
kişilerin ise uzanarak yapılabilecekleri uygulamaları vardır.
Restoratif yoga denilen egzersizin dinlendirici ve uyumaya iyi gelen
bir formu bulunuyor. Yoga egzersizleri içeren DVD'leri temin
edebilir, YouTube’da ücretsiz videolarını bulabilirsiniz.
Faaliyetleri,
eskisine göre daha yavaş veya farklı olabilir. Bundan dolayı
eleştiri yapmayın. Mesela ‘’Bu aktiviteyi eskiden daha iyi
yapıyordun ‘’ gibi bir söz onu çok üzecektir. Bu tür
yorumları söylemekten çekinin.
Alzheimer
hastaları için
etkinliklerin faydaları
Etkinlikler
Alzheimer’i tersine çevirmeyecek, ancak depresyon ve kaygıyı
azaltacaktır. Alzheimer’lı insanların sosyal hayattan
kopmamalarını sağlar, onları oyaladığı gibi yaşadıkları
sürece olumlu katkıları olur.
Aslında,
araştırmalar kronik sosyal izolasyonun erken ölüm ile ilişkili
olduğunu göstermiştir. Diğer araştırmalar yalnızlığın
bağışıklık sisteminin işleyişini azaltabileceğini saptandı.
Bu nedenlerden dolayı, Alzheimer hastalarına sık sık tanıdık
ziyaretçilerin gelmesi ile düzenli olarak sosyal etkileşime
girmeleri çok faydalı olabilir. Ziyaretçilerin daha duyarlı ve
anlayışlı olmaları gerektiğinden, Alzheimer veya diğer demans
türleriyle yaşayan biriyle nasıl ilişki kurulacakları ve
hastalık konusunda bilgi verilmesi gereklidir.
Esasen
yaşlıların yaşamı, sosyal izolasyon veya şefkat eksikliği
olmasa bile, yaşın getirdiği sorunlar nedeniyle yeterince zordur.
Bunun üzerine eklenecek demans sıkıntı zorlukların artmasına
sebep olur.
Alzheimer
hastalarına
faydalı sosyal etkinlikler
Alzheimer
veya demans yaşayan
bireyler için olumlu sonuçları ve faydalı etkileri bilinen dört
ana faaliyet türü şunlardır:
Sosyal
aktiviteler
Yaratıcı
aktiviteler
Fiziksel
aktiviteler
Öğrenme
aktiviteleri
Bu
etkinlik gruplarına
göre, Alzheimer’lı veya demanslı insanlar için faydalı 10
aktivite:
Kart
veya masa oyunları.
Bir
arkadaşla kahve ya da çay.
Masaj
terapisi.
Müzik
dinlemek veya şarkı söylemek.
Dans.
Sinemada
film seyretmek.
Yemek
işirme ve pişirme
Boyama
ve sanat
Diğer
sosyal aktiviteler
Hobi
bahçelerinde aktivite
Arkadaşları
ve sevdikleri kişilerle hoşuna giden kart veya tahta
oyunları oynamasını özendirin.
Bir
arkadaş, aile üyesi veya bakıcı ile kahve veya çay içip sohbet
etmeye çalışabilir veya sadece dinleyebilirler.
Eğer
bir insan sosyal olarak izole edilmişse, fiziksel dokunuşunu takdir
edebilir, bu yüzden bir masajla ilgilenip ilgilenmediğini öğrenin
ve bu konuda deneyimli bir kişiye evde masaj yaptırmasını
isteyin.
Bir
topluluk içerisinde müzik dinlemesini ve hiç çekinmeden şarkı
söylemesine uygun ortamlara götürün. Bir çalışma,
şarkı söylemenin bilişsel yetenekleri geliştirebileceğini
belirledi.
Yeteneği
varsa enstrüman çalması için öneri getirin. Solo veya bir
partnerle dans etmesi hastanıza iyi gelecektir.
Dans
etmek ve yeni adımlar
atmayı öğrenmekte demans hastalarında çok faydalı bir
aktivitedir.
Televizyondan
ziyade sinemada birlikte film izleyin. Film bittikten sonra yorum
yapıp, bu yorumlara
hastanızın da katılmasını sağlayın.
Yemek
yapmak ve pişirmek yaratıcı ve eğlencelidir çünkü elinizle
çalışıp yemek yemekten zevkli bir şeyler yapmak için
uğraşırsınız. Ayrıca, paylaşılan sosyal deneyimlerden zevk
alabilirler. Bazı insanlar, aileleri veya kültürlerinin bir kısmı
için geleneksel yiyecekler üretmeyi de severler.
Resim,
çizim, seramik , fotoğraf
veya güzel yazı gibi her türlü sanat kurslarına katılmasını
sağlayın.
Bahçecilik
veya iç mekan bitkilerinin bakımı
hastalarınıza iyi gelecektir. Bahçecilik stresi azaltmak, dikkat
sürelerini iyileştirmek gibi bazı yararları olduğu ve depresyon
belirtilerini hafiflettiği bilinmektedir.
Son
zamanlarda küçük alanlar hobi bahçeleri olarak kiraya
verilmektedir. Toprağı bereketli olan bu minik alanlar istediğiniz
bitkileri yetiştirmenizi sağlar. Sevdiğinizin bu konuda ilgisi
varsa böyle bir alanı kiralamanızda fayda vardır. Bu hobi
birlikte dışarı çıkmanıza olanak verdiği gibi sizinle aynı
hobiyi paylaşan diğer kişilerle hastanızın dostluk kurmasına
imkan yaratır.
Öğrenme
aktiviteleri : Zihinsel
eğitim alıştırmaları
alan yaşlılar bilişsel işlevlerinde olumlu bir artış
yaşamıştır. Demans veya Alzheimer hastalığı yaşayan kişilerin
yeni şeyler öğrenmek için uğraşmamaları gerektiği doğru
değildir. Öğrenme bir mutluluk ve yerine getirme kaynağı
olabilir, bu nedenle hafızayı iyileştirmek için öğrenme ve
büyüme için fırsatlar sunmak, hastanızın yaşamdan hoşlanmasına
yardımcı olabilir.
Aileniz,
yaşlanan sevdikleriniz için demans bakımı sağlamada bir sonraki
adımın zamanının geldiğine karar verirse, yakınınızdaki
hafıza bakımı tesisleri veya yardımlı topluluklar, güvenli ve
konforlu bir yaşlanma ortamı sağlamak için harika bir seçenek
olabilir. Hafıza bakım toplulukları, eğitimli bakıcılar
sağlayarak ve genel sağlığı ve refahı iyileştirmek için
duyusal stimülasyonu destekleyen aktiviteler sunarak bilişsel
yetersizliği olanları desteklemek için tasarlanmıştır.
Yaşlı
yetişkinler veya geç evre olanlar Alzheimer’da en iyi bakımı
özel bir hafıza bakımı tesisinde bulabilirler. Üst düzey bir
yaşam tesisi araştırırken sevdikleriniz için bilişsel ve
fiziksel yetenek düzeyi için uygun eşleşmeyi bulmaya gayret edin.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder