Alzheimer hastalarının yalnız
yaşamaları
Güvenli, tanıdık ve konforlu bir
yerde yaşamak, Alzheimer hastalığı veya diğer demans hastaları
da dahil olmak üzere herkes için önemlidir.
Alzheimer teşhisi bir insanın
yalnız yaşayamayacağı anlamına gelmez. Bazı insanlar tanı
konduktan sonra bir süre kendi başlarına yaşayabilirler. İleri
safhalarda yalnız yaşamaya devam etmek ise hasta için oldukça
tehlikelidir.
Bir kişinin yalnız yaşamaya devam
edebilmesi için risk altında olup olmadığına karar vermek
genellikle zordur. Yalnız yaşayan insanlar, Alzheimer hastalığı
veya başka demanslara sahip olduklarının ilk semptomları
farkedilmeyeceğinden tehlike altında olup olmadıklarını
bilemezler.
Demans hastaları evden uzakta
yaşamayı, örneğin bir oğul veya kızıyla beraber bulunacağı
bir bakım ortamına taşınmayı özgürlük kaybı gibi
hissedebilir. Bununla birlikte, bir bakım evine yerleşmek daha
fazla bağımsızlık verir.
Her insanın yaşam durumu, hastalık
ilerledikçe dikkatle izlenmeli ve değerlendirilmelidir.
Alzheimer hastalığı olan bazı
kişiler, yalnız yaşamanın artık güvenli olmadığını ya da
arzu edilmediğini söyleyebilirler. Diğerleri, bazı güvenlik
kaygıları olsa bile, mümkün olduğunca kendi evlerinde kalmak
isterler. Evden uzaklaşmanın, günlük yaşamlarında kendine
güven ve kontrol kaybı anlamına geleceğinden endişelenirler.
Hastalığı olan kişi, aile üyelerinin veya bakıcıların ona
bakmaktan rahatsızlık duyduğunu hissederse bulunduğu ortamı
değiştirmek ve bir bakım evinde kalmak ister.
Yalnız yaşamak isteyen Alzheimer’li hastalar için öneriler
Alzheimer hastalığı olan birçok
kişi bir süre kendi başına başarılı bir şekilde yaşamaya
devam edebilir.
Temizlik, yemek hazırlama veya
ulaştırma konuları ilk karşılaşılan zorluklar olup bunlarla
baş edip edemeyeceğinize bakın.
Banka müdürünüzle evde banka
hizmetleri hakkında konuşun. Maaşlarınızın mümkünse evinize
getirilmesini sağlayın.
Ne giyeceğinizi seçmeyi
kolaylaştırmak için dolapları ve çekmecelerini yeniden
düzenleyin. Gerekirse bir aile üyesinin bu konuda size yardımcı
olmasını sağlayın.
Güvenilir bir komşunuza evin bir
anahtarı bırakın.
Kendi kendine kapanan elektrikli ev
aletleri kullanın.
Bir duman dedektörü takın ve
akülerini düzenli olarak kontrol edin.
"Ocağı kapat" veya "ütünün
fişini çek" gibi yazılı hatırlatıcılar bırakın. Onları
göreceğiniz yere yerleştirin.
Dolapları, içinde bulaşık, bıçak
ve çatal gibi ne olduğunu açıklayan kelimeler veya resimlerle
etiketleyin.
Gerekli olabilecek telefon numaralarını
büyük harflerle yazın ve ev telefonunuzun yanına bırakın.
Acil bir durumda iletişim kurulacak
kişileri telefonunuzun hafızasına ekleyin.
Adresinizi ve yakınlarınızın
telefon numalarını bir kağıda yazıp sürekli yanınızda
taşıyın. Evinizin yerini gösteren bir haritayı çantanızda
bulundurun.
Teklif edildiğinde yardım kabul
edin.
İhtiyacınız olduğunda yardım
isteyin.
Hiçbir konuda acele etmeyin.
Bir şey çok zor ise, bir mola verin.
Aile üyeleri, bakıcılar ve sağlık uzmanları için
Aile üyeleri için Alzheimer’li bir
hastanın ne zaman yalnız kalmasının artık güvenli ya da arzu
edilmediğinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Demans hastaları
artık kendi güvenliklerini anlamadıklarında ve kendilerine
bakamadıklarında, aile üyelerinin onu evde yaşatmak için yalnız
yaşama risklerini tartmaları gerekebilir. Birçok ailede bakım
verme genellikle bir kişiye düşer. Hastalığın erken
evresindeyken bir aile toplantısı yapın, böylece her bir aile
üyesinin şimdi ve gelecekte gerçekçi bir şekilde yardımcı
olmak için neler yapabileceğini planlayın.
Hastanın Sağlık hizmetleri, aile
üyeleri ve sağlık uzmanları, hastanın evinde ek destek sağlanıp
sağlanamayacağını belirlemeye çalışırken genellikle
engellerle karşılaşmaktadır. Bu engellerin başlıcaları
bağımsız yaşamı desteklemek için kamu hizmetlerin sınırlı
olmasından kaynaklanır.
Alzheimer hastalığı olan kişilerin
yaşam kalitesini destekleyen güvenli ortamlarda yaşaması gerekir.
Mevcut desteğin miktarı ve türü, bir insanın tek başına
yaşayabileceğini tespit etmede önemli faktörlerdir. Örneğin,
büyük bir aileye sahip olan bir kişi veya birçok hizmeti olan bir
toplulukta yaşamını sürdüren bir kişi, ailesi bulunmayan,
sınırlı hizmetleri olan bir toplulukta yaşayan birinden daha iyi
yaşayabilir.
Aile üyeleri ve sağlık
profesyonelleri, yalnız yaşamak isteyen demans hastaları için
riskleri azaltmaya yardımcı olabilir. Örneğin, ocağı sık sık
açık bırakıyorsa, ocağın bağlantısını keserek başka ısıtma
imkanlarından yararlanması sağlamalıdırlar.
.
Ailenin
hastayı yalnız bırakmadan önce tartışacağı konular
Mümkün olan her durumda, hastalığı
olan kişi kendi geleceği ile ilgili tartışmalara katılmalıdır.
Oğul veya kızın evi, emeklilik evi
veya uzun süreli bakım evi gibi başka bir ortamın sağladığı
koşullar düzeyinde bakım sağlayabilir mi?
Topluluk destek kurumlarından
yardım var mı?
Hasta kişi ilaçlarını ve
dozajlarını düzgün alabiliyor mu?
Eğer hasta olursa, yardım istemek
gibi uygun önlemleri anlayabilir ve yapabilir mi?
Banyo ve tuvalet gibi kişisel hijyenle
yeterince ilgilenebilir mi?
Onu tehlikeye atabilecek mevcut veya
geçmiş sağlık sorunları var mı?
Uygun bir kiloyu koruyabiliyor mu?
Gün boyu besleyici bir şekilde yemek
yiyebiliyor mu?
Yiyecekleri uygun şekilde saklayabilir
ve hazırlayabilir mi?
Zarar riski var mı? Eğer evet ise,
risk miktarı onun için kabul edilebilir mi?
Herkesin rahat edebileceği bir risk
seviyesi bulmak mümkün mü? Örneğin, merdivenlerden düşme
riski, dengede veya yürüyüşte herhangi bir sorun yaşamadığı
takdirde kabul edilebilir bir risktir.
Başkaları için risk teşkil ediyor
mu? Mesela bir apartmanda yaşıyor ve soba ya da sigarayla yangına
neden oluyor mu?
Yangın gibi bir acil durumda tepki
verebiliyor ve uygun önlemleri alabiliyor mu?
Evi güvende mi? Örneğin, merdivenler
iyi aydınlatılmış mı? Küpeşte var mı?
Faturaları takip etmek ve bunları
zamanında ödemek gibi günlük finansal işlemleri yapabilir mi?
Finansman konusunda istismarı ya da
kötüye kullanımı riski var mı?
Bağımsız yaşamı destekleme
Aşağıdaki günlük stratejiler,
yalnız yaşayan Alzheimer hastalığı olan bir kişiyi desteklemeye
yardımcı olabilir. Bu stratejilerden herhangi birini başlatmadan
önce kişinin yeteneklerini değerlendirin.
Güvenilir komşularınızla ev
anahtarı bırakın.
Günde bir kez arayın ya da ziyaret
edin. Düzenli kontroller, kişiyi olduğu kadar aileyi de güven
konusunda rahatlatır.
Sıcak su ısıtıcısının
sıcaklığının 30 derecede sabit kalmasını sağlayın.
Sosyal hizmet uzmanlarından ve toplum
destek kuruluşlarından hastanın yalnız kalmasındaki riskleri
belirlemek ve güvenliğini arttırmak için fikir alın.
Acil çağrı sistemi kurun. Bir
problem ortaya çıkması durumunda, kişinin 24 saat yardım
alabilmesini sağlayın. Bu kapı ve yangın dedektörleri, evde
kamera sistemi kurulması ve bu kameraların uzaktan izlenmesi gibi
önlemlerden oluşabilir.
Günlük Yaşam Temizlik ve yemek
hazırlama gibi işlerde veya banyo gibi kişisel bakım konularında
bakıcılardan yardım sağlayın. Hastalığı olan kişi bir
bakıcının yardımını kabul etmekte isteksiz veya dirençli ise
ona sakin bir şekilde durumu izah edin.
Sadece gerekli giysileri giydirmek için
dolapları ve şifoniyer çekmecelerini ayırın. Ne giyeceğiyle
ilgili kararları kolaylaştırır. Kişinin ne zaman ya da nasıl
giyineceğini bilmekte zorlanması durumunda ona yardımcı olur.
Günde bir kez sıcak yemek teslimi
sağlayın. Yiyeceklerin doğru şekilde yenilip tüketildiğini
takip edin.
Yiyecekleri ısıtmak için tost
makinesi fırın veya mikrodalga sağlayın. Hazırlıkları
kolaydır.
İlaç rutinlerini basitleştirin.
Örneğin, bir hap dağıtıcı kullanın. Ziyaret ettiğinizde
ilaçlarını kontrol edin. Kişinin hapları doğru günde ve doğru
zamanda almasına her zaman yardımcı olur
Çek yazma, faturaları ödeme,
hesapları izleme gibi mali işlemlerden sorumlu başka birini
görevlendirin. Kişinin finansmanının az bir miktarını bağımsız
olarak yönetmesine izin verin.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder