Alzheimerli hastalarda kitap okumanın faydaları

                             Alzheimer hastalarında kitap okumanın faydaları

Temmuz 2018'de JAMA Psikiyatri dergisinde yayınlanan bir çalışmaya göre, her gün kitap, gazete veya dergi okumanın hafızayı arttırdığı ve başta Alzheimer olmak üzere tüm demansların riskini azalttığı belirlenmiştir.

Hong Kong’daki araştırmacılar, on beş yıl boyunca 65 yaş ve üstü ve hiçbir sorunu olmayan 15.000'den fazla kişiyi Alzheimer hastalığı açısından izlendi. On beş yıl sonunda okuma alışkanlığı olanlarda Alzheimer’e yakalananlar kişilerin oranı, anlamlı derecede düşük bulundu. Okumaya başlamak ve beyine sağlayacağı faydalardan yararlanmak için hiçbir zaman geç değildir. Hong Kong çalışmasına göre, bireyler geç yaşamlarında okuma rejimi başlattığında bile, etkisinin demansı geciktirecek veya önleyecek kadar önemli olduğu sonucuna vardılar.

Başka bir araştırma çalışması, orta yıllarında zihinsel olarak aktif kalan kişilerin, mevcut beyin taramalarında daha az beta-amiloid birikintisine sahip olduğunu buldu. (Beta-amiloid birikintileri, Alzheimer hastalığı olan insanların beyninde fazla miktarda bulunur.)

                                  Kitap okumanın 10 faydası

1. Zihinsel Uyarılma: Araştırmalar, zihinsel olarak uyarılmanın, Alzheimer hastalığını ilerlemesini yavaşlatacağını(veya muhtemelen engelleyebileceğini) göstermiştir. Çünkü beyninizi aktif ve meşgul tutmak onun güç kaybetmesini önler.Tıpkı vücuttaki diğer tüm kaslar gibi, beynin güçlü ve sağlıklı kalması için egzersiz yapması gerekir. Okumak bilişsel uyaranlara yardımcıdır.

2. Stres Azaltması: İşyeriniz de, kişisel ilişkileriniz veya günlük yaşamınız da karşılaştığınız sayısız pek çok stres , harika bir hikaye de kendinizi kaybettiğinizde kaybolacaktır. İyi yazılmış bir roman sizi başka alemlere taşıyabilir, ilgi çekici bir makale sizin gerginliklerinizin azalmasına ve rahatlamanızı sağlar.

3. Bilgi: Okuduğunuz her şey kafanızı yeni bilgi parçalarıyla doldurur. Ne kadar fazla bilgiye sahipseniz, karşılaşacağınız herhangi bir zorlukla başa çıkmak için o kadar donanımlısınız demektir.

4. Kelime Genişlemesi : Ne kadar çok okursanız o kadar çok kelime kazanılırsınız ve bunlarda günlük kelime hazinenize girerler. Hastaların özgüvenli yükselişlerle konuşabilmesi ve benlik saygınlığını arttırmada kitap okumak faydalıdır.

5. Hafıza geliştirme: Bir kitap okuduğunuzda, çeşitli karakterleri ve konularını hatırlamak önemlidir. Beyin muhteşem bir organdır. Şaşırtıcı bir şekilde, yarattığınız her yeni hafıza yeni sinapslar yaratır (beyin yolları) ve mevcut olanları güçlendirir.

6. Daha güçlü düşünme becerileri : Kitaptaki ayrıntıları analiz etmek ve , aynı zamanda konuyu eleştirmek düşüncenizde yeni ufuklar açar. Özellikle kitabı başkalarıyla tartışma fırsatı bulursanız bu beyin aktiviteleriniz için süper faydalı bir çalışma olur.

7. Geliştirilmiş odak ve konsantrasyon: Bir kitap okuduğunuzda, tüm dikkatiniz hikayeye odaklanır ve konsantrasyon yeteneğinizin artmasına yardımcı olur.

8. Daha iyi yazma becerileri: Bu, kelime dağarcığınızın genişlemesiyle el ele gider.

9. Huzur: İyi bir kitap okumaya eşlik eden rahatlamaya ek olarak, okuduğunuz konunun çok büyük iç huzur ve sükunet getirmesi olasıdır.

10. Ücretsiz eğlence : Kitap okumak güzel vakit geçirmenizi sağlar. Kitap almaya yetecek bütçeleri olmayanların yerel kütüphaneleri ziyaret etmelerini öneririm. Kütüphanelerde hayal edilebilecek her konuda kitap vardır.

Alzheimer’in yaşanan dönemlerinde okuma

Erken dönemlerde : Alzheimer'ın veya başka bir demansın erken aşamalarında kişiler büyük olasılıkla sorunsuz bir şekilde okumaya devam edebilir. Özellikle yabancı bir yazarın kitabıysa isimleri ve yerleri hatırlamakta biraz zorluk yaşanabilir. Okuduğunu anlama kabiliyetini arttırmak için bazı bilgileri tekrar okumak için geri dönmek gerekse de bu önemli değildir. Okuma becerisi büyük olasılıkla demansın ilk aşamalarında bozulmadan kalacaktır. Hafif demans hastaları için kısa romanlar, kısa öyküler veya haber makaleleri idealdir.

Orta dönemler: Alzheimer ve demans orta safhalarına doğru ilerledikçe çoğu insan hala okuyabilir, ancak tipik olarak bu yetenek zaman içinde giderek azalacaktır. Sıkça düşüşe uğrayan, ne okuduğunu anlama veya hatırlama yeteneğidir. Hangi kelimelerin ne anlama geldiğini ve bütün bir cümlenin ne ifade ettiğini anlama yeteneğindeki sorun yaşanabilir. Ek olarak, hafıza bozulduğunda, ne okunduğunu hatırlamak zor olabilir. Hastalar, demansın orta safhalarında daha basit ve daha ilgi çekici kitaplar okumaktan zevk alır. Orta faz için kısa şiirler ve resimli kitaplar, okuyucuların odağı daha uzun süre korumasına yardımcı olur. Araştırmacılar, Alzheimer hastaları için ideal kitap formatının kenar boşlukları olan, koyu yazılmış bir ana başlıklı, fotoğraf veya çizimler içeren 10-15 satırlık bir metin olduğunu saptadı. Alzheimer'ı hastalığını ilk ve orta devrelerinde hastaları okumaya özendirin. Kitap ve dergi okumak, diğer zihinsel olarak teşvik edici etkinliklere katılmak, hastanızın hafıza ve düşünme becerilerini sağlam tutmasına yardımcı olacaktır.

Son dönemler: Alzheimer'ın geç evrelerinde insanlar, bazen yüksek sesle birkaç kelime okuyabilmelerine rağmen, okumaya daha az ilgi gösterirler. Alzheimer'ın orta-son aşamalarındaki bazı insanlar, genç olduklarında takip ettikleri bir dergi veya o dönemde takip ettikleri bir yazarın kitabını okumaktan keyif alırlar. Bu dönemdeki bazı hastalar, yüksek sesle kitap okuyan bir başkasını dinlemek veya onunla birlikte bir kitap okumaktan hoşlanabilirler. Hastalığın ilerleyen aşamalarında bile, birçok hasta kendilerine okunan kitaplarla meşgul olabilir. Bazı hastalar ise yaşadığı demansın son aşamalarına kadar okuma yeteneklerini koruyabilir.

Alzheimer’li hastaların okumasına yardımcı olmak

Demans hastası birçok kişi okuma kabiliyetini korur, ancak odağını kaybedebilir veya kolayca yorulabilir. Hikayenin başlığını korumak için harcadıkları çaba nedeniyle çabucak okumayı bırakabilirler. Bu nedenle bakıcılarında aynı kitabı okumalarını unutulan yerleri kişiye hatırlatması faydalıdır.

Her gün okumak, dili ve hafızayı daha uzun süre demansa karşı koruduğu bilinmelidir.

Çocuklar için yayınlanan kitapların okunması kolay olabilir, ancak Alzheimer’lı insanlar için tavsiye edilmiyor.

Demanslı bazı kişiler için en sevdikleri kitapların yanlarında bulunmasından hoşlanırlar. Okumayı seven insanlar için, sevdikleri bir kitabı ellerinde tutmak bile huzur getirebilir. Sevdikleri kitapları daima çevrelerinde bulundurun.

Araştırmacılar, okumanın bir hastanın yaşam kalitesini iyileştirebileceğini belirlemiştir.

Bakmakta olduğunuz hastanız ile birlikte okuyun.

Akıllıca okuma materyallerini seçin. Fotoğraflı, renkli, büyük puntolu ve mizah içeren kitaplar en iyi sonucu verir.

Evde kitap ve gazetelerin her zaman erişilebilir olduğundan emin olun.

Alzheimerli olan hastalar bütün bir kitabı okuyamazlarsa ısrar etmeyin.

Demans hastalarının okurken, bir not defterine hikayede yer alan olaylarla ilgili not yazmalarını sağlayın. Böylece kitabı her aldıklarında notları kontrol edebilmeleri faydalı olacaktır. Ne okuduklarını bilmek faydalı olduğu gibi ana konuyu sürekli hatırlamalarını sağlar.

Son olarak söylemek istediğim : Hastanızı okumaya özendirin fakat asla zorlamayın.