Alzheimer'li hastaların beslenmesi

                        Alzheimer hastalarının beslenmesi

Sağlığımızı koruyabilmek için tüm insanların besleyici ve dengeli beslenmeleri çok önemlidir. Alzheimer hastalığı ile yaşayanların, diyabet, yüksek tansiyon veya yüksek kolesterol gibi bir sorunları yoksa özel bir diyete ihtiyaç duymazlar.

Yaş ilerledikçe, normal yaşlanma süreci kişilerin yeme alışkanlıklarınıda değiştirir. Örneğin bir kişinin tat ve koku alma duyusu yaşı ilerledikçe değişir. Ayrıca rahat yemek yemeyi daha zorlaştıran diş, diş eti rahatsızlıkları veya takma dişler de sorundur. Rahat görmeyi engelleyen göz hastalıkları da yaşlılarda yaygındır. Alzheimer hastalarında bunlara ilaveten bilişsel işlev azalması yaşandığından bu kişilerin beslenmesi bakıcıları için ciddi bir problemdir. Yetersiz beslenme hastayı ajit ve huzursuz yapabileceği gibi kilo kaybına da neden olur.

Alzheimer hastasında beslenme problemleri nedenleri

Yemek yemeyi unutabilir. Yemek pişirmenin adımlarını hatırlamaz. Çok fazla yemek seçeneği sunulması zihninin karışmasıne neden olarak iştahsızlığa neden olabilir. Kullandığı ilaçların yan etkisi olarak iştahsızlıkla karşılaşabilir. Bunu fark ederseniz doktoruna baş vurup bu konuda yardım isteyiniz. Fiziksel aktivitenin azlığı iştahı azaltır. Mutfak eşyalarının nasıl kullanılacağını hatırlamaz. Yemek yeme isteğini dile getirmede zorluklar. Hastalarda koku ve tat alma duyusunun azalması. Aç veya susuz olduklarını fark etmezler. Çiğneme ve yutma zorluğu çekerler. Yiyecekleri tanımaz. Diş protezindeki problemler nedeniyle yemek yemek acı verebilir. Fakat kişi bunu size söylemez veya söyleyemez. Bakıcıların buna dikkat etmeleri çok önemlidir.

Beslenme ile ilgili sorunlar

Kabızlık sorunu : Alzheimerli hastaların kullandığı bazı ilaçlar kabızlığa neden olabilir. Aynı durum yeterince sıvı alınmaması veya az beslenme sonucunda da ortaya çıkabilir. Kabızlık hasta için ciddi bir sorundur. Bunu önlemek için diyetine, bol miktada meyve, sebze, kepekli tahıllar ilave edilmelidir.

Su gereksinmesi : Alzheimerli kişi yeterince su içmeyebilir. Çünkü vücudunun susuzluğa dair sinyalleri eskisi kadar güçlü değildir. Gün boyunca küçük bir bardaktan sık sık su içmesini sağlayın. Meyve suyu, çorba, milkshake gibi yüksek su içeriğine sahip içecekleri hazırlayarak sıvı alınımını teşvik edin.

Ağız kuruması için önlemler : Hastanın az sıvı tüketmesi veya kullandığı bazı ilaçlar ağız kuruluğa sebeb olabilir. Ağzın nemlenmesi ve yutmasına yardımcı olmak için her yemeğin arasında bir sıvı içmesini hatırlatın. Yiyeceklerini mümkün olduğu kadar yumuşak hazırlayın. Ağzına daha fazla tükürük kazandırmak için ekşi şeker veya meyve buzu verin.

İştahsızlık için : Hoş aromalara sahip yiyecekler sunun. Porsiyonlarınızın küçük olmasında fayda vardır. Yemek aralarında hoşlanacağı atıştırmalıklar sunun. Yiyeceklere lezzet katmak için baharat, soslar, et suları kullanabilirsiniz. Yemekleri ılık olarak servis edin.

Çiğneme ve yutma zorluğu için : Kişi yutmakta zorluk çekiyorsa kişiyi düz oturtun. Başının hafifçe öne doğru eğilmesini sağlayın. Havuç gibi sert gıdaları hastaya vermeyin. Elma püresi, çorba, yulaf ezmesi, sahanda yumurta, süzme peynir çorba, pişmiş balık bu durumdaki hastalar için iyi bir seçim olabilir. Diğer yiyecek türleri için yiyeceği ezip küçük bir ısırık büyüklüğünde olmasına dikkat edin. Tüm yiyeceklerin yutulduğundan emin olmak için her yemekten sonra kişinin ağzını kontrol edin. Boğulma tehlikesi bulunan kişinin hava yolunun tıkanmasına neden olması durumunda Heimlich manevrasını öğrenin. Gerekirse acil sağlık birimlerinden yardım isteyiniz.

Beslenme önerileri

Çeşitli yiyecekler ile dengeli bir diyet hazırlayın. Sebzeler, meyveler, tam tahıllar, az yağlı süt ürünleri, ve yağsız proteinli yiyecekler sunun.

Yüksek doymuş yağ ve kolesterol içeren gıdaları sınırlayın.Tereyağı, katı yağ ve kuyruk yağı gibi kalp sağlığına zararlı yağlardan uzak durmasını sağlayın.

Glikoz veya fruktoz şurubuyla hazırlanmış bisküvit ve çikolatarın imalinde rafine şekerler kullanılır. İşlenmiş pek çok gıda da bulunan bu tür şekerler çok kaloriye sahip olmalarına rağmen vitamin, mineral ve lif içermezler. Meyve veya meyve suyuyla birlikte pişirilmiş unlu mamüller hasta için çok faydalıdır. Ancak Alzheimerin sonraki aşamalarında iştahsızlığın bir sorun olması durumunda yiyeceklere şeker ilave edilmesi gerekebilir. Böyle durumlarda doğal şeker kullanın veya meyvelerden faydalanın.

Yemeklerinizde daha az tuz kullanın.

Hastalık ilerledikçe iştahsızlık ve kilo kaybı kaygı verici olabilir. Bu gibi durumlarda öğün aralarında ek gıda takviyesi yapmak gerekir.

Televizyondan ve diğer dikkat dağıtıcılardan uzak ve sessiz bir ortamda yemek servisi yapın.

Yemeğin ılık olması faydalıdır. Sıcak sunulan yemeğin hem yenilmesi güçtür, hem de hastanın üstüne dökmesi durumunda sorun yaratır. Ayrıca demansı olan kişi bir yemeğin veya içeceğin çok sıcak olduğunu ayırt edemeyebilir. Bu nedenle yemeden önce sıcaklığını test edin.

Masanın üzerinde vazo, plastik meyve gibi kişinin dikkatini dağıtabilecek nesneler bulundurmayın. Sadece yemek yemek için gereken eşyaları kullanın.

Desenli tabak, masa örtüsü veya yer paspaslarından kaçının. Mümkün olursa desensiz sadece beyaz renkli mutfak eşyaları ve masa örtüleri kullanın.

Bir seferde sadece bir veya iki yiyecek servis edin. Hastaya bir seferde çok fazla yemek seçeneğinin sunulması hastanın tercih zorluğu çekmesine neden olur. Örneğin patates püresi ardından haşlanmış et gibi.

Yemek tercihlerinde esnek olun. Alzheimerli bir kişinin geçmişte sevdiği bir yiyeceği artık istemeyebileceğini unutmayın.

Kişiye yemek için bolca vakit verin
. Ona iyi çiğnemesini ve dikkatlice yutmasını hatırlatın. Yemeğin bitmesinin bir saatten daha uzun süreceğini unutmayın.

Birlikte yemek. Yemeği daha eğlenceli bir sosyal etkinlik haline getirin. Araştırmalar insanların başkalarının yanındayken daha iyi yediklerini göstermektedir.

Hasta yemek yediğini unutmuş olabilir. Örneğin kişi kahvaltı etmediğini söylerse ona kahvaltı ettiğini fakat bunu unuttuğunu söylemeyin. Meyve suyu, kızarmış ekmek ve biraz peynirden oluşan hafif bir kahvaltı getirin.

Alzheimer’in orta ve geç evrelerinde hastanın yemek sırasında mümkün olduğu kadar bağımsız olmasına izin verin.

Hasta nasıl yemek yenmesi gerektiğini unutmuş olabilir. Bu durumda ‘’beni izle’’ tekniğini kullanın. Çatal ve kaşık kullanarak yemeği önce siz yiyin bu sıralarda neler yapılması gerektiğini de anlatın. Daha sonra hasta kişinin yemesini sağlayın.

Bazı yemekler için hastanın ellerini kullanmasına izin verin.