Alzheimer erken belirtileri

                                                Alzheimer erken belirtileri

Alzheimer hastalığının, hafıza, düşünme ve akıl yürütme becerilerinde azalmaya neden olduğunu önceki bölümde bahsetmiştim. Bu yazımda ise konumuz, hastalığın erken belirtileri.

Hastalığın yaklaşmakta olduğunu gösteren on adet uyarı işareti veya semptomu vardır. Bunların neler olduğunu inceleyelim.

1. Günlük yaşam içerisinde hafıza sorunları : Hastalığın en yaygın bulgusudur. Erken aşamasında yakın zamanda öğrenilen bilgiler unutulur. Önemli tarihler, isimler, yaşanmış olayları unutmak veya tekrar tekrar aynı soruları sormak ilk bulgulardandır. Hepimiz çok iyi bildiğimiz bir ismi veya adresi zaman zaman unutabiliriz. Özellikle yorgun, üzüntülü veya sıkıntılı zamanlarımızda bu unutkanlık ve dalgınlık daha da artabilir. Bu geçiçi durumun Alzheimer hastalığı ile ilgisi olmadığını belirtmeliyim.

2. Planlama ve problem çözme konusundaki zorluklar: Aylık rutin ödemeler ve fatura takiplerinde düzensizlik. Konsantrasyon eksikliği, daha ileri yaşam için düzenli bir planlama yapamama.

3. Bilinen görevleri evde veya iş yerinde tamamlamada sorunlar: Günlük rutin uygulanan işlerde sıkıntıların başlaması. Sifonu çekmeyi unutma, alış veriş için gidilen marketten alınacakları unutma, bütçeyi yönetmede sıkıntılar, ocağı, elektriği veya dış kapıyı açık bırakma, kapıyı açtıktan sonra anahtarı üzerinden almama, kağıt veya tavla gibi oyunlarda kuralları hatırlamama veya oyun beceriksizliği.

4. Zaman veya mekanda karışıklık : Tarihler, evin adresi, mevsimler hatırlanmaz. Hangi günde olduklarını veya bir yere gidildiğinde oraya nasıl gidildiği, bulunduğu yerin neresi olduğunu bilinmez.

5. Görsel imgeleri, mekanı, ilişkileri incelemede zorluk : Görme problemleri, araç kullanmada beceriksizlik. Okuma zorlukları yanı sıra, okuduğunu anlamama. Mesafeleri belirlemede yapılan ciddi yanlışlıklar, Renk ve özellikle kontrastını belirleme de sorunlar.

6. Konuşma ve yazmada farklılıklar: Bir konuşma sırasında durup, konuşmaya nasıl devam edeceklerini bilememe ya da sürekli aynı şeyleri tekrar etme. Kelime hatırlamama, konuşurken konuyu bir anda başka bir konuya yönlendirme. Doğru soruyu veya sorulan soruya doğru cevabı bulmakta zorluklar. Yazma sorunları, yazı şeklinin değişmesi, yazı sırasında harf atlaması.

Alzheimer konusunda aktif olarak çalışan Meryl Comer Bizim Alzheimer Hikayemiz isimli kitabında ( Paloma Yayınevi, 2017) hematoloji ve onkoloji konusunda çok tanınmış öğretim görevlisi olan eşinin yakalandığı Alzheimer hastalığı ile mücadelesini ve ölümüne kadar kocasına evinde bakmayı seçmiş bir eşin gözünden anlatır. Kocasında belli belirsiz bulgular bulunmasına karşın, ilk önemli bulguyla bir tıp konferansındaki karşılaşır. Bu konuşmada konu K vitaminidir. Profesör K vitamininden bahsederken bir anda potasyumu anlatmaya başlar. Bilindiği gibi potasyumun kimyada simgesi K harfiyle gösterilir.

7. Kişisel eşyalarını doğru yere yerleştirme yeteneğinin kaybolmaya başlaması: Alışılmadık yerlere eşyalarını bırakma. Kendi özel eşyalarını ve parasını kaybetme veya koydukları yeri unutma, etrafındaki kişilerin kıymetli eşyalarını çalmakla suçlanması. Giyim konusunda da zevksizlik dikkat çekicidir. Kışın yazlık, yazın kışlık giysileri tercih edilebilir.

8. Doğru karar verememe : Karar vermede eskiye göre değişiklik vardır. Verdikleri kararlarda ısrarcı olsalarda bir müddet sonra bunu unutup tam tersi isteklerde bulunabilirler. Olmadık yerlere para harcar veya gerekli harcamaları yapmazlar. Bakım ve beden temizliği konusunda daha az dikkatlidirler.

9. İşten ve sosyal hayattan çekilme : Alzheimer’li bir kişi kendi özel hobilerinden, sosyal aktivitelerden, spor yapmaktan veya spor izlemekten uzaklaşır. Favori takımını hatırlamaz. Hobilerinin ne olduğunu bilmez. Bazen de kendisinde fark ettiği değişiklerden dolayı sosyal projelere katılmak istemez.

10. Ruh hali ve kişiliğindeki değişiklikler : Alzheimer’li insanların ruh halleri ve kişiliklerinde belirgin değişiklikler gözlenir. Şaşkın, şüpheli, depressif, korkulu veya endişeli olabilir. Kolay üzülüp, kolayca bu durumdan çıkan kişiler bu hastalığa daha yakın kabul edilir. Aşırı derece cesur veya korkak olabilirler. Bir aile bireyine aşırı bağlılık görülebilir.