Alzheimer hastalarında cinsel
sorunlar
Cinsellik
insan varlığının temel bir parçasıdır ve seks yakınlığı
paylaşmanın ve sevgiyi ifade etmenin önemli bir yoludur. Bununla
birlikte, birçok insan, yaşlıların, Alzheimer hastalığı
yaşayanların hatta ciddi hastalıkları olanların cinsel
ihtiyaçlarının olduğunu ve bunları ifade etme haklarının
olduğunu kabul etmekte zorlanmaktadır.
Alzheimer’lı
hastaların çoğunda, cinsel dürtüler devam etmektedir. Ancak
beyinlerindeki değişiklikler, onlar için yeni veya farklı
şekillerde hareket etmelerini sağlayabilir. Örneğin, cinsiyete
öncekinden daha fazla ilgi gösterebilirler. Başkalarına, hatta
yabancılara dokunabilir, sarılabilir veya öpmeye çalışabilirler.
Özel alanlarına dokunabilir, başkalarının önünde mastürbasyon
yapabilirler. Kaba bir dil kullanabilir veya cinsellikle ilgili
konuşabilirler. Kıyafetlerini başkalarının yanında
çıkarabilir, çıplak olarak veya iç çamaşırlarıyla ortaya
çıkabilir.
Bu
davranışları sizi şaşırtabilir, ancak onların suçu
olmadığını unutmayın. Hastalığın beyinleri üzerindeki
etkilerinden kaynaklandığını bilmenize rağmen sizin kendinizi
incinmiş veya utanmış hissetmemenize yol açar.
Genellikle
acil bir durum değildir. Evde tek başınıza bu sorunun altından
kalkabilirsiniz.
Aile
bireylerin başlıca kaygıları özellikle bakım evlerinde cinsel
sömürünün olması, kişilerin suistimal edilmemesi ve bireyin
rıza gösterme yeteneğinin olmamasından faydalanılmasıdır.
Bakıcılar Alzheimer'ın farkındalık ve rasyonel düşünme
üzerindeki etkisi onay verme kabiliyetini ortadan kaldırdığını
bildiklerinden böyle düşünmekte haklıdırlar.
Öte
yandan, bakıcılarda arzu kaybı yaşayabilirler. Demans
hastalarına gündelik, gündüz bakımını verirken seksüel arzu
hissetmek zor, hatta imkansızdır. Bireyin hemde bakılması
sırasında oluşan yorgunluk ve bıkkınlık nedeniyle veya sevdiğin
kişiyi bir huzurevine yerleştirme konusunda hissetiğin suçluluk
nedeniyle bakıcıların cinsel isteği azaltabilir.
Nedenleri
Bu
davranışlar genellikle size söyleyemeyecekleri bir ihtiyaç
işaretidir. Cinsiyetle ilgili değil, rahatsızlık, acı veya kafa
karışıklığı belirtisi olabilir. Aynı zamanda yalnızlığın
bir işareti veya onların sevgi, şefkat ve fiziksel dokunuşa
duydukları ihtiyaç olabilir.
Bazı
ilaçlar ayrıca birinin cinsel dürtüsünü artırabilir veya
saldırgan davranışa neden olabilir.
Böyle
bir durumlarla karşılaşılsa nasıl davranmalı ?
Sevdiğin
kişi kıyafetlerini çıkarırsa, kendilerine dokunur veya
başkalarının önünde mastürbasyon yaparsa bu onların seks
yapmak istediği anlamına gelmeyebilir. Genellikle rahatsız
olduklarının veya tuvaleti kullanmaları gerektiğinin bir
işaretidir. Ayrıca, yalnız yaşadıklarında çıplak dolaşırlar
veya mastürbasyon yaparlardı, şu an sadece başkalarının yanında
olmaları bir sorun.
Sakin
ol.
Kıyafetlerini
çıkardılarsa, tekrar giymelerine yardımcı olun.
Dikkatlerini
dağıtmak, elleriyle yapacakları bir şeyler vermek, onlara bir
şeyler atıştırmak ya da sevdikleri bir faaliyete katılmalarını
sağlayın. Bu işe yaramazsa, onları özel bir yere götürün.
Etrafındaki diğer insanlardan davranışlarını affetmelerini
isteyin.
Onlarla
kavga etmeyin veya onları azarlamayın . Bu onları kızdırabilir
ve benzer şekilde hareket etmelerine neden olabilir.
Bu
bir kereden fazla olursa, nedenini anlamaya çalışın. Çok sıcak
mı, soğuk mu? Tuvaleti kullanmaları gerekiyor mu? Cilt tahrişi
var mı? Giysilerinden rahatsızlar mı? Acı çekiyorlar mı? Nerede
oldukları konusunda kafası karışık mı?
Fermuarsız
ya da az düğmeli kıyafetler seçin.
Onlara
her gün mastürbasyon yapabilecekleri veya çıplak olabilecekleri
özel zaman ayırmak faydalı olabilir.
İyileşmeyen
ağrı, rahatsızlık veya cilt tahrişi belirtileri fark ederseniz
doktorunuzu arayın.
Başkalarına
istenmeyen şekillerde dokunurlarsa,ilk olarak bunun durumun doğru
olmadığını hatırlatın. Bunun kabul edilemez olduğunu onlara
sakin bir ses tonuyla anlatın. Dikkatlerini dağıtmak için onları
o anda oyalayabilecek bir şeyler vermeye çalışın. Her gün
şefkat ve dokunuş gereksinimlerinin karşılandığından emin
olun. Ellerini tutun, sırtlarını ovun veya uygun bir kıyafetle
örneğin bornozuyla sarıp hiç anlamamış gibi ‘’Banyoya mı
gidiyordun?’’ diye sorun.
Cinsel
şakalar yaparlar veya başkalarına yorumlar yaparlarsa : Sakin
kalın ve onları azarlamayın. Bu onları üzebilir. Yavaşça
onlara bunun iyi olmadığını hatırlatır. Konuyu değiştirmeye
çalışın . Başkalarından davranışlarını hoş
karşılamalarını isteyin. Hastanızın durumunu bir kart üzerine
yazın. Bu kartları gerektiği durumlarda neler olup bittiğini
öğrenmeleri için başkalarına verin.
Alzheimer
hastalığı olan kişiler genellikle daha önce olduğundan daha az
cinsel dürtü duyarlar. Ancak daha fazlasına sahip olmaları da
mümkündür. Eşiniz cinsel taleplerde bulunursa ve siz
istemiyorsanız, eşinizin cinsel isteklerini yerine getirmeyin.
İstenmediğinizi onu üzmeyecek bir şekilde kesin ancak saygılı
bir şekilde anlatın.
Bazen,
ruh hali geçene kadar onlara zaman tanımak en iyisidir. Diğer
zamanlarda dokunma ve sevgiye ihtiyaçları olabilir. Ellerini
tutabilir, sırtlarını ovalayabilir ve yatakta birlikte
dinlenebilirsiniz. Bazı durumlarda, bu şeyleri cinsel ilerleme için
yanlış yönlendirebilirler, bu nedenle tüm çiftler için bu kural
iyi çalışmayabilir.
Kızdıkları
zaman, sakinleşene kadar bekleyin ve o anda başka bir şey
söylemeyin. Davranışları iyileşmezse ve sizin veya onlar için
hayatı zorlaştırıyorsa , güvenliğiniz için korkuyorsanız veya
fiziksel veya sözlü olarak istismar edildiğinizi hissediyorsanız,
derhal doktorlarını arayın.
Onlara
değer verirken yanınızda başka birinin bulunması daha iyi olur.
Silahlar,
bıçaklar, camlar ve keskin veya ağır nesneler gibi tehlikeli
şeyleri evden uzak tutun veya kilitleyin.
Zorunda
olmadıkça sevdiğin kişiyi önemsiz bir kişi gibi davranma . Bu
size veya onlara zarar verebilir. Hastanızın sinirlenmesine yol
açar.
Bu
davranışlar onların suçu olmasa da, evde güvende hissetmeniz ve
haklarınızın ihlal edilmediğinden emin olmanız gerekir. Eğer
kırılırlarsa, sakinleşene kadar onlardan uzak durmaya çalışın.
Güvendiğiniz
biriyle konuşmak isteyebilirsiniz. Aynı zamanda, duygularınızı
ifade etmek ve aynı problemi çözen diğerlerinden tavsiye almak
için bir destek grubuna katılabilirsiniz.
Bazen
yardımlı bir yaşamda veya bir huzurevinde yaşayan demans
hastaları diğer sakinlerle yeni yeni ilişkiler kurar. Bu
genellikle eşleri veya aile üyeleri için zordur. Herkesin sevgiye
ve sevgiye ihtiyacı olduğunu anlamaya çalışın. Bu ihtiyaç çoğu
zaman bakım evinde karşılanmamaktadır.
Tabii
ki, yeni ilişkinin her iki insan içinde iyi olması gerekiyor.
Birisi diğerinden faydalanmamalı. Karşılıklıysa, ilişkiyi
kabul etmek en iyisidir, çünkü onların şefkat ve fiziksel
dokunma gereksinimlerini karşılamalarına yardımcı olabilir.
Onlarla
ilişkinize hakaret olarak bakmamaya çalışın. Sevdiğine mutlu
olanı yaparsa, onlar için mutlu olmaya çalış. Bunu önlemek için
yapabileceğiniz bir şey olabileceğini düşünmeyin. Herhangi bir
endişeniz varsa, hemşire ve personel ile konuşun.
Demans
hastalarının bakıcılarını başkası olarak tanıması
yaygındır. Mesela kızlarını evya bakıcılarını karıları
sanabilirler. Bu durumda, rahatsız edilmemeye veya onları
azarlamamaya çalışın. Bu onları utandırabilir. Nazikçe onlara
kim olduğunuzu özel olarak hatırlatın.
Sevdiğin
kişi istediğini elde edemezse veya davranışlarını durdurmaya
çalışırsan, kızabilir ve çarpabilir, itebilir, küfredebilir
veya çığlık atabilir. Alzheimer hastalığı olan kişilerin
kendilerine bakanları kötüye kullanması nadirdir. Ancak sizi
kötüye kullanırlarsa ve onları durduramazsanız, bir doktor veya
danışmanla konuşun.
Kıyafetlerini
çıkarıp sık sık ovalayan insanlar cilt tahrişine veya
enfeksiyonlarına yakalanabilir. Sevdiğiniz birinin bunlardan biri
varsa ve evde birkaç gün içinde iyileşmezse, sağlık yardımı
alın.
Bu
davranışın gerçekleşmesini engellemek neler yapılabilir?
Sevdiğiniz
birinin hayatındaki değişiklikleri sınırlayın. Bunlar
kafalarını karıştırabilir, kilitleyebilir ve yeni veya farklı
cinsel davranışlara yol açabilir.
Fiziksel
dokunuş sağlayın. Herkesin dokunma ve fiziksel temastan hoşlanmaya
ihtiyacı vardır. Günlük rutininizin bir parçası olarak onlara
dokunmanın bir yolunu bulun. Ellerini tutun veya onlara sarılın
veya sırt ovun.
Onlarla
zaman geçir. Onların hoşlanacağı aktiviteler yapıp onu
eğlendirin. Mesela fotoğraf albümlerine bakın, masa oyunları
oynayın ya da yürüyüşe çıkın. Bu faaliyetler cinsel
davranışlara yol açabilecek sıkıntıları önleyebilir.
Belirli
davranışlara izin verin, mesela mastürbasyon Alzheimer hastalığı
olan birisinin zevk alması veya cinsel arzuları hafifletmesi için
gerekli olabilir. Özel olarak yaparlar ve kendilerini
incitmezlerse, bunu görmezden gelmek en iyisidir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder