Alzheimer tanısında laboratuvar testleri

                                            Alzheimer tanısında laboratuvar analizleri

Bir kişinin yaşam boyunca Alzheimer hastalığı olup olmayacağını kesin olarak belirleyebilecek laboratuvar testi yoktur. Şu anda, Alzheimer hastalığı tanısı koymanın tek kesin yolu ölümden sonra kişinin beyin dokusunun bir bölümünü mikroskopik olarak incelemektir. Patologlar, hastalığın özelliği olan senil plakları ve nörofibrilerde artışı ararlar. Plak ve arapsaçına dönmüş nörofibriller oluşumu normal yaşlanmada da kısmen görüldüğü için, numunenin aynı yaştaki bir kişinin beyin yapısı ile kontrol edilerek değerlendirilmesi gerekir.

Sağlık uzmanları, demansın diğer nedenlerini dışlamak için çeşitli testler ve prosedürler kullanırlar. Bir kişi demans belirtileri gösterdiğinde, sağlık uzmanı bireyin kişisel ve aile geçmişini sorgular. Fizik muayene haricinde, hafıza, dil becerileri ve diğer bilişsel işlevleri ölçmek için kişiye nöropsikolojik testler yapılır.

Alzheimer hastalığının ayırıcı tanısı için gerekli olan testler

Bu analizlerin Alzheimer hastalığı ile ilgisi yoktur. Yalnız bazı hastalıkların varlığında veya mineraller ve vitaminlerin eksikliğinde Alzheimer ile karışma olasılığı olan bulgular verdiğinden ayırıcı tanı sırasında mutlaka bakılmaları gereklidir.

Vitamin B12 ve Folik asit testleri

Tiroit fonksiyon testleri: TSH, FreeT4

Kan sayımı, kan şekeri

Enfeksiyon testleri: HIV, Frengi

Eletrolitler : Sodyum,potasyum, klor, magnezyum.

Bir kişinin Alzheimer hastalığı varlığını belirlemek için nörologlar, nöropsikologlar, geriatristler ve geriatrik psikiyatrlar gibi uzmanlar tanı koymak için çeşitli yaklaşımlar ve araçlar kullanırlar. Her ne kadar doktorlar bir kimsede demans olup olmadığını belirleyebilse de, bazen hastalığı tanımlamak zorda olabilir.

Alzheimer şüphesi olan bir kişiye sorulacak ilk sorular

1. Telefonu kullanmada sorun varmı? 
 2. Ulaşım araçları ile tek başınıza uzak yerlere gidebilirmisin?
 3. Tek başınanıza alış verişe çıkabiliyormusun? 
 4. Kendi yemeklerinizi yapabilirmisiniz? 
 5. Evinizi düzenleyebilirmisin? Ev ve kendi temizliğinize önem verirmisin? 
 6 .Evde küçük tamiratları yapabilirmisiniz?
 7. Kendi çamaşırlarınızı yıkayıp, ütüleyebiliyormusun?
 8.İlaçlarınızı düzgün olarak ve zamanında alabiliyormusun ?
 9. Paranızı düzgün olarak yönlendirebilirmisin?

Doktorların diğer incelemeleri

Tıbbi geçmiş : Sağlık hizmeti sağlayıcınız psikiyatrik öykü ve bilişsel ve davranışsal değişikliklerin öyküsü dahil tıbbi geçmişinizi gözden geçirir. Mevcut ve geçmiş hastalıkları ve aldığınız ilaçları bilmek ister. Doktor ayrıca, Alzheimer hastalığı veya başka demans geçirmiş olmaları dahil olmak üzere, diğer aile üyelerini etkileyen önemli tıbbi koşulları da soracaktır.

Fiziksel muayene ve tanı testleri : Diyet, beslenme, sigara ve alkol kullanımı hakkında sorulardır. Tüm ilaçların gözden geçirilmesi gerekir. Reçetesiz satılan ilaçlar ve takviyeler dahil olmak üzere, halen kullanılmakta olan tüm ilaçların bir listesini ister. Kan basıncını, sıcaklığı ve nabız kontrolu yapar. Kalbi ve ciğerlerin değerlendirilmesi gerekir. Laboratuvar testleri için kan veya idrar analizleri bakılması önemlidir. Fiziksel bir muayeneden ve laboratuvar testlerinden elde edilen bilgiler, bunama belirtilerine neden olabilecek sağlık sorunlarının belirlenesine yardımcı olur. Demans benzeri semptomların ortak nedenleri depresyon, tedavi edilmeyen uyku apnesi, deliryum, ilaçların yan etkileri, tiroid problemleri, bazı vitamin eksiklikleri ve aşırı alkol tüketimidir. Alzheimer’in ve diğer demansların aksine, bu koşullar genellikle tersine çevrilebilir

Nörolojik inceleme : Nörolojik muayene sırasında, doktor kişiyi Alzheimer dışındaki beyin bozukluklarına işaret edebilecek problemler için yakından değerlendirir. Parkinson hastalığı, beyin tümörleri, beyinde sıvı birikimi ve hafızayı veya düşünmeyi engelleyebilecek diğer hastalıklara bakar. Reflekslerinizi, koordinasyon, kas tonusu ve gücünüzü, göz hareketlerinizi, konuşma, duygularınızı değerlendirir. 

Beyin görüntüleme: Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile yapısal görüntülemeleri içerir. Bu testler öncelikle Alzheimer'a benzer semptomlara neden olan ancak farklı tedavi gerektiren diğer koşulları dışlamak için kullanılır. Görüntüleme, tümörleri, ciddi kafa travmasından kaynaklanan hasarı veya beyinde sıvı birikimini ortaya çıkarabilir.

Demans için ev tarama testleri

Bir dizi demans tarama testi doğrudan veya internet yoluyla tüketicilere pazarlanmaktadır. Bu testlerin hiçbirinin bilimsel olarak doğru olduğu kanıtlanmamıştır. Dahası, testler yanlış pozitif sonuçlara sahip olabilirler. Alzheimer Birliği, ev tarama testlerinin uzman bir doktor tarafından yapılacak tam bir incelemenin yerine geçemeyeceğine ve kullanılamayacağına inanmaktadır.
  

                 Mini Zihinsel Durum Sınavı (MMSE) ve Mini-Cog Testi

MMSE ve Mini Cog testi yaygın olarak kullanılan iki değerlendirmedir. Mini Zihinsel Durum Muayenesi (MMSE), klinik, araştırma ve topluluk ortamlarında bilişsel bozulmanın genel bir ölçüsünü sağlamak için en iyi bilinen ve en sık kullanılan kısa tarama aracıdır. MMSE sırasında bir sağlık uzmanı hastaya bir dizi günlük zihinsel becerileri test etmek için tasarlanmış bir dizi soru sorar. Mini Zihinsel Durum Sınavı (MMSE), tamamlanması yaklaşık 10 dakika süren kısa bir zihinsel durum testidir.

Marshall Folstein ve diğerleri tarafından 1975'te tanıtılan MMSE, hafıza ve diğer bilişsel işlevlerle ilgili sorunları değerlendirmesinde faydalıdır.

MMSE'nin Puanlanması: Maksimum MMSE puanı 30 puandır. 20 ila 24 arasında bir puan hafif demans, 13 ila 20 arasında orta dereceli demans, 12'den az ise ciddi demans anlamına gelir. Ortalama olarak, Alzheimer hastası olan bir kişinin MMSE puanı her yıl yaklaşık iki ila dört puan azalır. Eğitim seviyesi yükseldikçe artar.

MMSE'de 25 veya daha yüksek puanlar normalde normal kabul edilir. 10'dan düşük puanlar genellikle ciddi bozulmalara, 10 ila 19 puanlar ise orta dereceli demansa işaret eder. Erken evre Alzheimer hastalığı olan kişiler 19 ila 24 arasında puan alırlar.

MMSE Alzheimer hastalığı için yaygın olarak kullanılan, doğrulanmış ve güvenilir bir tarama yöntemidir. Bununla birlikte, bir tarama testi olarak, kapsamlı bir teşhis çalışmasının yerine geçmez.

Tipik olarak, bir Alzheimer hastasının MMSE puanı, tedavi olmayanlarda yılda 3 ila 4 puan kötüleşir.

MMSE 2 : 2010 yılında, MMSE 2 yayınlandı. MMSE ile aynı görevlerin çoğunu içerir. Ayrıca birçok dile çevrilmiş ve hatta görme engelli kişiler tarafından kullanılmak üzere uyarlanmıştır. Dezavantajları, yaş, eğitim ve etnik köken için puanların ayarlamasındaki sorunlardır.

Bazı MSE Sorularının içeriği

1.Soru : Testin uygulandığı kişiye yıl, ay, gün, tarih ve saatin sorulması. 2. Bulunduğu yerin sorulması. 3. Üç nesnenin hatırlanmasını istemek (örneğin elma, masa, para) 4.100'den 7'yi çıkardıktan sonra sonuçtan tekrarlayın. Buna beş kez devam edin: 100 93 86 79 65 5. Bir zaman önce sorduğunuz üç nesneyi tekrar sorun. 6. Üç aşamalı bir komut verin. Örneğin. "Sağ elin işaret parmağını burnuna koy ve sonra sol kulağına ". 7. Hastadan yazılı bir komutu okumasını ve uymasını isteyin. 8. Okuduğu yazıyı yazmasını isteyin.

Gibi 30 adet soru içermektedir. Puanlamada her bir eylem için bir puan verilir.

Mini- Cog Testi: Bu testte bu iki görevi tamamlaması istenir:

1. Size söyleyeceğim üç şeyi bir müddet sonra tekrar soracağım. Bunları unutmayın sorduğumda yanıtlayın. 2. Belirli bir sürede bir saat çizin. Bunun üzerinde örneğin bir saati akrep ve yelkovan ile gösterin.

Bu kısa testin sonuçları, bir doktorun daha fazla değerlendirmeye ihtiyaç olup olmadığını belirlemesine yardımcı olabilir.

FDA tarafından onaylanan bilgisayarlı testler: ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) pazarlama için çeşitli bilgisayarlı bilişsel test cihazlarını önermektedir. Bunlar Cantab Mobile, Cognigram, Cognivue, Cognision ve Otomatik Nöropsikolojik Değerlendirme Metrikleri (ANAM) cihazlarıdır. Bazı doktorlar, MMSE ve Mini Cog'a ek olarak, bunlara benzer bilgisayar tabanlı testler kullanır. Bilgisayarlı testler, testlerin her seferinde aynı şekilde yapılması gibi birçok avantaja sahiptir. Hem klinik testleri hem de bilgisayar tabanlı testleri kullanmak, hekimlere hastalar tarafından yaşanan bilişsel zorlukların daha net anlaşılmasını sağlayabilir.

Ruh hali değerlendirmesi : Zihinsel durumu değerlendirmenin yanı sıra, doktor bir kişinin hafıza problemlerine, yaşam ile olan ilgisinin azalmasına ve bunama ile örtüşebilecek diğer semptomlara neden olabilecek depresyon veya diğer duygu durum bozukluklarını tespit etmelidir.

Genlerin incelenmesi : Alzheimer için en güçlü risk geni olan APOE-e4 için bir kan testi olsa da, bu test temel olarak Alzheimer'ı geliştirme riski yüksek olan insanları belirlemek için klinik çalışmalarda kullanılır. Bu gen mutasyonunun taşınması sadece daha büyük bir risk olduğunu gösterir. Kişinin Alzheimer'ı geliştirip geliştirmeyeceğini veya bir kişinin Alzheimer olup olmadığını göstermez. APOE-e4 için genetik testler tartışmalıdır ve sadece bir hekim veya genetik danışman ile görüşüldükten sonra yapılmalıdır.